Zwartewaal - Een kunstwerk op de rotonde, plannen voor de Martinuskerk en inwoners die zich maar al te graag met de toekomst van hun dorp bemoeien. Voor Toneelvereniging De Komedianten zijn het de ideale ingrediënten voor een klucht. Op vrijdag 13 en zaterdag 14 november brengt de vereniging in dorpscentrum De Gaffelaar de volledig zelfgeschreven voorstelling 'Gedoe op de Zwartewaalse rotonde' op de planken.
Na de positieve reacties op de voorstelling van vorig jaar besloten de Komedianten opnieuw een verhaal te schrijven dat zich afspeelt in Zwartewaal. Claudia, die niet alleen meespeelt maar ook nauw betrokken was bij het schrijven van het stuk, merkte dat het publiek de lokale herkenbaarheid kon waarderen. De keuze om zelf te schrijven heeft ook een praktische reden. Aan het einde van ieder seizoen wordt binnen de vereniging geïnventariseerd wie het volgende jaar wil meespelen. Vervolgens moet daar een passend toneelstuk bij worden gezocht.
Dat blijkt niet altijd eenvoudig. Bestaande avondvullende stukken bieden volgens Claudia niet altijd voldoende ruimte om iedereen een passende rol te geven en kunnen bovendien behoorlijk lang zijn.
De Gaffelaar als inspiratiebron
Vorig jaar lukte het niet om een geschikt bestaand stuk te vinden. De opening van het nieuwe dorpscentrum De Gaffelaar bracht Claudia toen op een ander idee: waarom niet zelf een voorstelling schrijven? In dat eerste zelfgeschreven stuk speelden het dorpscentrum en de verenigingen die er gebruik van maken een belangrijke rol. Dat leverde veel herkenning én de nodige chaos op.
Dit jaar wilde Claudia opnieuw lokale gebeurtenissen gebruiken, maar tegelijkertijd een duidelijkere verhaallijn neerzetten.
Genoeg te beleven in Zwartewaal
Voor inspiratie hoefde ze niet ver te zoeken. Berichten over de Zwartewaalse rotonde, plannen voor een kunstwerk en de toekomst van de Martinuskerk boden genoeg aanknopingspunten. ‘Die rotonde is op dit moment een herkenbaar onderwerp in het dorp’, vertelt Claudia. ‘Er wordt gesproken over een kunstwerk en daar heeft natuurlijk iedereen weer een mening over. Dat is voor een klucht ideaal: zodra iedereen zich ermee gaat bemoeien, ontstaat vanzelf het nodige gedoe.’
Van werkelijkheid naar klucht
Hoewel verschillende onderwerpen uit de voorstelling rechtstreeks uit het dorp komen, is het verhaal zelf nadrukkelijk fictief. ‘We pakken herkenbare dingen uit het dorp en maken daar onze eigen komische versie van’, legt Claudia uit. In de voorstelling wordt de werkelijkheid dan ook flink uitvergroot. Een kunstenaar duikt op, er ontstaat een burgerinitiatief en er zijn grootse plannen voor het dorp. Ondertussen spelen rond de Martinuskerk eveneens allerlei ontwikkelingen.
Hoe dat uiteindelijk afloopt, willen de Komedianten vooraf niet verklappen.
Corrie bemoeit zich ermee
Claudia kruipt zelf in de huid van Corrie, een dorpsbemoeial met een groot hart voor Zwartewaal. Corrie neemt het initiatief rond de rotonde en heeft over vrijwel alles een mening. De andere personages zijn volgens Claudia niet rechtstreeks gebaseerd op bestaande inwoners. Toch kan het zomaar gebeuren dat bezoekers iemand denken te herkennen. ‘In ieder dorp heb je wel iemand die overal iets van vindt, iemand met grootse plannen of iemand die precies weet hoe het allemaal zou moeten.’
Extra knipoog voor Zwartewalers
Wie Zwartewaal goed kent, heeft tijdens de voorstelling een klein voordeel. Namen, gebeurtenissen en ontwikkelingen in het dorp komen voorbij en leveren voor plaatselijke bezoekers extra herkenningsmomenten op. Toch is lokale kennis volgens de vereniging absoluut niet nodig om het verhaal te begrijpen.
De types die op het podium verschijnen zijn volgens Claudia namelijk overal te vinden. Naast de bemoeial en een projectontwikkelaar met grootse ideeën zijn er onder meer een kunstenaar en kibbelende echtparen. En dan zijn er nog nonnen en monniken. Die kwam Claudia in het dagelijks leven in Zwartewaal nog nooit tegen. ‘Alles wordt met een flinke knipoog gebracht.’
Spelers geven personages eigen gezicht
Hoewel de personages op papier zijn bedacht, verandert er tijdens het repeteren nog het nodige. De spelers geven hun rol steeds meer een eigen gezicht en voegen soms onbedoeld iets toe dat zo goed werkt dat het in de voorstelling blijft. ‘Een bepaalde blik, een stilte, een uitspraak of een improvisatie kan zo leuk zijn dat we hem gewoon in de voorstelling houden’, vertelt Claudia.
Op die manier is het stuk niet alleen tijdens het schrijven ontstaan. Ook tijdens de repetities hebben de spelers gezamenlijk nieuwe grappen en momenten toegevoegd.
Lachbuien tijdens repetities
Dat het om een klucht gaat, is tijdens de repetities goed te merken. Ook de spelers zelf schieten regelmatig in de lach. Gerard, die Broeder Benedictus speelt, weet zijn medespelers geregeld te verrassen met improvisaties. Ook Joop en Truus zorgen samen voor de nodige hilariteit. En dan is er Armando, de kunstenaar in het verhaal. Volgens Claudia hoeft hij soms alleen maar te kijken of te bewegen om de rest van de groep aan het lachen te krijgen.
Tijd tikt door
Naast alle hilariteit moet er ondertussen ook hard gewerkt worden. De repetitietijd is beperkt. De Komedianten beginnen na de zomervakantie en moeten in de tweede week van november klaar zijn voor het publiek. Vakanties van spelers tussendoor maken de planning extra uitdagend.
Pas tijdens de generale repetitie, op de donderdag voor de eerste uitvoering, wordt voor het eerst daadwerkelijk op het toneel gespeeld. ‘Het voelt dan toch anders’, zegt Claudia. ‘Soms wordt er op het laatst nog wat gewijzigd met opkomsten en posities.’
Iedereen een plek op het podium
Ook het samenbrengen van alle personages en verschillende verhaallijnen is een uitdaging. Iedereen moet voldoende ruimte krijgen, terwijl tegelijkertijd moet worden voorkomen dat het te druk wordt op het podium. Juist doordat de voorstelling zelf is geschreven, kunnen de Komedianten de rollen aanpassen aan de spelers die dit jaar meedoen.
Het resultaat moet uiteindelijk een voorstelling worden waarin het ene misverstand het andere opvolgt en de situatie rond de rotonde steeds verder uit de hand loopt.
Niet alleen voor Zwartewalers
Met een titel als Gedoe op de Zwartewaalse rotonde zou de indruk kunnen ontstaan dat de voorstelling vooral bedoeld is voor inwoners van het dorp. Volgens de Komedianten is dat nadrukkelijk niet het geval. De vereniging hoopt daarom ook bezoekers uit onder meer Brielle, Hellevoetsluis en andere plaatsen in de regio in De Gaffelaar te verwelkomen.
De typetjes en situaties zijn volgens Claudia universeel genoeg. Wie ooit te maken heeft gehad met een buur, dorpsgenoot of verenigingslid dat zich overal mee bemoeit, zal waarschijnlijk genoeg herkennen.
Zwartewaal met liefde op de hak
Uiteindelijk draait het voor de Komedianten vooral om een gezellige avond waarop veel wordt gelachen. ‘We nemen Zwartewaal een beetje op de hak, maar altijd met liefde voor het dorp’, zegt Claudia. Tussen alle misverstanden, typetjes en komische verwikkelingen zit volgens haar misschien zelfs nog een kleine boodschap verscholen: ‘Een dorp wordt gemaakt door de mensen die zich ervoor inzetten.’
Twee avonden in De Gaffelaar
Gedoe op de Zwartewaalse rotonde is vrijdag 13 en zaterdag 14 november 2026 te zien in dorpscentrum De Gaffelaar in Zwartewaal. De zaal gaat om 19.30 uur open en de voorstelling begint om 20.00 uur. Kaarten zijn vooraf te reserveren of tijdens de openingstijden verkrijgbaar aan de bar van De Gaffelaar. Meer informatie is te vinden op het Facebook-account van De Komedianten.
