Industrieel Belevingsmuseum in de maak: ‘Van rook en reuring naar trots en verbinding’

Het idee ontstond in 2017, toen André en Peter zich realiseerden hoezeer hun geboortegrond veranderd was. ‘Spijkenisse was ooit een dorp van 2.500 inwoners. Nu telt de gemeente Nissewaard er bijna 88.000’, vertelt André. ‘Die groei komt grotendeels door de industrie. Maar dat verhaal wordt amper verteld.’ Spijkenisse werd twee keer aangewezen als groeikern en ontwikkelde zich razendsnel. Het Industrieel Belevingsmuseum wil die unieke geschiedenis vastleggen én doorgeven aan jong en oud, bewoners en bezoekers. ‘De industrie heeft de regio gevormd. Zonder de fabrieken waren de mensen er niet, maar andersom net zo goed’, benadrukt André. ‘We willen dat mensen zich bewust worden van hun geschiedenis en daar trots op zijn.’ 

Inmiddels bestaat het team uit ruim tien mensen. Dan, sinds 2023 betrokken, heeft structuur gebracht in het idee. ‘We hebben gewerkt aan een duidelijke missie, visie en kernwaarden, zoals verbinding. Ons doel is niet alleen informeren, maar echt iets laten beleven.’ Het museum focust zich in eerste instantie op de periode van 1945 tot nu: de wederopbouw, de opkomst van de industrie en de impact daarvan op de lokale samenleving. ‘Waarom is de wijk Schiekamp er gekomen? Waarom kwam er een technische school? Die verbanden willen we zichtbaar maken’, aldus de projectleider.

Het Industrieel Belevingsmuseum moet geen ‘stoffig’ museum worden, maar een plek vol interactie. ‘Denk aan virtual reality en persoonlijke verhalen. Beleving is de sleutel’, zegt André. ‘De opa die vertelt over zijn werk in de fabriek, het kleinkind dat leert over de industrie van de toekomst.’ Het team wil niet alleen terugkijken, maar ook vooruit: wat betekent industrie vandaag? Welke rol speelt duurzaamheid? En hoe kan het museum bijdragen aan het verbinden van generaties, het tegengaan van eenzaamheid, en het enthousiasmeren van jongeren voor techniek?

Het Industrieel Belevingsmuseum bevindt zich momenteel in de overgang van concept naar concrete realisatie. Na jaren van voorbereiding is het projectteam op zoek naar een locatie om het museum daadwerkelijk te vestigen. De gemeente heeft het oude gemeentehuis van Spijkenisse voorlopig beschikbaar gesteld om het concept verder uit te werken. Deze tijdelijke locatie biedt het team de kans om het concept te testen, publiek te betrekken en de waarde van het museum zichtbaar te maken. Tegelijkertijd worden gesprekken gevoerd met de gemeente en andere partners om tot een goed bereikbare en passende locatie te komen waar het museum zich structureel kan ontwikkelen.

De initiatiefnemers zoeken actief samenwerking met lokale bedrijven, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties. Leerlingen van havo 5 hielpen al met het bedenken van een naam en inhoudelijke input. Ook worden gastlessen ontwikkeld en wordt gewerkt aan educatieve leskisten. Enthousiastelingen kunnen ook financieel bijdragen via de ‘Vrienden van’ of de ‘Club van 50’. Voor 50 euro per jaar krijgen donateurs een vermelding op het tegelplateau en worden ze actief betrokken bij de ontwikkeling van het museum.

Op 13 september staat het Industrieel Belevingsmuseum tijdens Open Monumentendag in het oude gemeentehuis van Spijkenisse. ‘We hebben een prachtig programma, met muziek, een smederijdemonstratie, virtual reality en de iconische mobiele muziektent van Spijkstaal. Een uitgelezen kans voor geïnteresseerden om kennis te maken met het project, hun verhaal te delen, of misschien wel aan te haken als vrijwilliger.’