Tweede Maasvlakte
janssenkruseproductions via DepositphotosMeerdere natuur- en milieuorganisaties zijn teleurgesteld na een recente uitspraak van de Raad van State over de natuurcompensatie voor de Tweede Maasvlakte. Volgens de organisaties duurt het al veel te lang voordat de beloofde maatregelen worden uitgevoerd.
Die maatregelen moesten het verlies van natuur in de Voordelta goedmaken. Bij de aanleg van de Tweede Maasvlakte in 2008 verdween 2.500 hectare beschermde onderwaternatuur. Daarom werd afgesproken dat er nieuwe beschermde natuur zou komen, bijvoorbeeld door delen van de zee aan te wijzen als beschermd gebied. Daar mag geen bodemberoerende visserij plaatsvinden zodat de zeebodem met rust wordt gelaten. Zo krijgt het bodemleven de kans om te herstellen.
Europa gaf alleen toestemming voor de aanleg van de Tweede Maasvlakte als de natuurschade volledig zou worden gecompenseerd. Dat is nog niet volledig gebeurd.
De natuurorganisaties hadden een rechtzaak aangespannen tegen de overheid, omdat zij vonden dat de overheid te weinig deed om de beloofde natuurcompensatie uit te voeren. Een rechtbank gaf hen in 2022 deels gelijk en oordeelde dat de overheid onvoldoende had gedaan.
De minister van Natuur en Stikstof en het Havenbedrijf Rotterdam gingen daartegen in hoger beroep en hebben nu gelijk gekregen. Volgens de Raad van State is de eerder gekozen juridische route niet geschikt om de compensatie via de natuurvergunning af te dwingen. De verplichting om de natuur te herstellen blijft wel bestaan..
Lege handen
Natuurmonumenten, Stichting De Noordzee, Wereld Natuur Fonds, Vogelbescherming Nederland, Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland, Stichting Duinbehoud en Zuid-Hollands Landschap reageren teleurgesteld op de uitspraak.
‘Deze uitspraak is enorm teleurstellend, hieruit blijkt dat de staat de natuurcompensatie slecht geregeld heeft’, zegt directeur Jeroen de Koe van Natuurmonumenten namens de organisaties. ‘De natuur wordt van het kastje naar de muur gestuurd en staat na al die jaren nog steeds met lege handen. Het is onbegrijpelijk dat verantwoordelijke partijen zich verschuilen achter juridische constructies. Ondanks deze uitspraak blijft de verplichting van de Nederlandse Staat bestaan om de schade volledig te compenseren. De Voordelta wacht al bijna twintig jaar op het herstel dat is beloofd. Juist nu er weer wordt gesproken over verdere uitbreiding van de haven, is het cruciaal dat deze afspraak eerst wordt nagekomen.’
De natuurorganisaties willen dat er alsnog een echt zeereservaat komt, waar de zeebodem met rust wordt gelaten en geen bodemberoerende visserij plaatsvindt. Een voorstel van de staatssecretaris uit 2025 vinden zij onvoldoende. Volgens hen zijn de voorgestelde gebieden te klein en te verspreid om het herstel van de natuur goed mogelijk te maken.
Volgens de organisaties gaat het slecht met de natuur in de Voordelta. Visserij die de zeebodem verstoort, beschadigt het bodemleven. Op plekken waar niet wordt gevist, kan de natuur zich herstellen. Zo werd bij de Brouwersdam een natuurlijk oesterrif ontdekt, iets wat vroeger vaker voorkwam in de Voordelta.
De natuurorganisaties denken na over vervolgstappen. Ook verwachten zij dat de Europese Commissie opnieuw naar de situatie zal kijken.
