Achter het tuinhek met het bordje Juthut klinkt al van een afstand de stemIn een hoek van de tuin, onder een afdakje, staat strandjutter Ad van den Berghe met een groepje bezoekers. Zijn handen bewegen levendig terwijl hij vertelt over een aangespoelde kite en mysterieuze flessenpost. De sfeer is ontspannen. Ad neemt de tijd, voor iedereen.
Ad heeft zijn vondsten uitgestald in een schuur achter het huis. De bodem is bedekt met zand., alsof je écht op het strand staat. Maar wat meteen opvalt, is de hoeveelheid spullen. Duizenden vondsten: boeien, helmen, flessen, schelpen, speelgoed, ankers, oude klokken, dode krabben, fossielen. Het is zó veel dat je niet weet waar je moet kijken. Een georganiseerde chaos vol geschiedenis en verhalen.
"Het begon met een paar vondsten," zegt Ad. "Maar op een gegeven moment liep het thuis uit de hand. Dus toen heb ik er maar een hut van gemaakt." Die ‘hut’ is inmiddels een ware tijdcapsule. Elke vondst heeft een verhaal, en Ad vertelt ze met passie. Of het nu een speedmeter van een schip is, een verzonken helm, een tekening in een flessenpost, of de wrange vondst van een dode zeehond.
Strandjutten als manier van kijken
Wat is strandjutten eigenlijk? Volgens Ad is het een manier van kijken. "Je moet vroeg zijn en je moet weten waar je moet zoeken. Na een storm, als de wind op de kust staat; dan spoelt er van alles aan. Maar je moet ook ogen hebben voor wat anderen niet zien."
Ad herkent het bijzondere in het gewone. Hij tilt een stuk aangespoeld hout op en vertelt hoe het waarschijnlijk ooit een deel van een Japans vissersschip was. Even later laat hij flessenpost zien van veertig jaar oud, met brieven vol dromen, verdriet en afscheid.
De zeezoogdierenambulance
Ad is meer dan jutter. Hij is ook zeehondenwachter bij de zeezoogdierenambulance en voorzitter van Stichting Strand In Zicht. “Iedere dag krijgen we wel een melding. Een zeehond op het strand. Soms gezond, soms verzwakt. Dan beoordelen we of we moeten ingrijpen.” Hij vertelt hoe hij met een brancard zeehondjes verplaatst en hoe belangrijk het is dat mensen ze met rust laten.
"Een zeehond moet soms zes uur liggen om zijn zuurstof in zijn spieren weer aan te vullen," zegt Ad. "Als hij dan steeds wordt gestoord, raakt hij uitgeput en sterft hij uiteindelijk." Het respect voor de natuur zit diep bij hem: "We moeten leren kijken. Niet alleen zien, maar écht kijken."
Anders leren kijken
Ad vindt het belangrijk dat kinderen ook leren jutten, net als zijn zoon Julius. “Je leert over de zee, over afval, over natuur, over geschiedenis. Het is avontuur. Je ziet dingen die anderen missen. En je begrijpt opeens waarom we het strand moeten beschermen.”
Wat hoopt hij dat bezoekers leren van de Juthut? “Dat je anders gaat kijken. Verwondering is de eerste stap naar zorg. Als je weet wat er allemaal aanspoelt, dan begrijp je ook waarom die natuur zo kwetsbaar is.”
