Steeds meer kinderen zitten thuis: ‘Het reguliere schoolsysteem is achterhaald’

Djinga werkte jarenlang in het reguliere basisonderwijs, maar liep daar vast in haar wens om maatwerk te leveren. ‘Ik zag te veel kinderen die niet tot hun recht kwamen. Kinderen tussen de 2 en 21 jaar die anders leren, sneller denken, of prikkelgevoeliger zijn. Hoogbegaafdheid wordt vaak niet herkend, en als het wél herkend wordt, ontbreekt het aan de juiste begeleiding.’ Volgens Djinga is het probleem de afgelopen jaren verergerd. ‘Na corona kwam de nadruk te liggen op achterstanden. Alles wat we aan extra’s deden voor hoogbegaafden, is overboord gegooid. Plusklassen verdwijnen, begeleiding wordt afgebouwd en kinderen passen zich kapot aan. De gevolgen zijn schrijnend: depressies, burn-outs of complete uitval.’

‘Kinderen komen hier binnen als een schim van zichzelf’, vertelt Djinga. ‘Ze willen niet meer spelen, lachen niet meer en trekken zich terug. Maar na een paar weken zie je ze langzaam terugkomen. Ze zijn weer kind.’ Djinga ziet in haar praktijk dat het aantal jonge kinderen dat thuiszit, sterk toeneemt. ‘Waar we eerder vooral kinderen vanaf groep 6 zagen, melden zich nu steeds meer kleuters.’ Djinga zet zich met hart en ziel in voor deze doelgroep: ‘Zelf heb ik ook twee hoogbegaafde kinderen. Ik vind het zo’n leuke doelgroep, vooral als ze ‘aan’ staan. Ze komen met schroevendraaiers en horloges naar me toe om te kijken hoe het in elkaar zit. Die onderzoekende houding, het willen weten en niets voor lief nemen, houdt mijzelf ook scherp.’

Irene Elshout weet er alles van. Haar drie kinderen zijn hoog- of meerbegaafd, waarvan er twee zijn uitgevallen in het onderwijs. ‘Mijn middelste liep vast in groep 3, de jongste zelfs al twee keer. We zijn van instantie naar instantie gestuurd tot we bij Shurenska terechtkwamen.’ Elivio biedt onderwijs, begeleiding en onderzoek onder één dak, speciaal voor kinderen die niet passen in het reguliere systeem. Elshout zag haar dochter langzaam opbloeien. ‘Voor het eerst heeft ze een heel schooljaar afgemaakt. Ze komt hier graag, voelt zich begrepen en hoeft zich niet continu aan te passen.’

Een belangrijke oorzaak van de groeiende groep thuiszitters ligt volgens Djinga in hetonderwijssysteem. ‘De toetscultuur is verstikkend. Er is alleen aandacht voor prestaties, niet voor ontwikkeling. Als een kind even niet hoog scoort, raken scholen in paniek. Maar leren betekent óók falen en opnieuw proberen. Dat aspect zijn we kwijtgeraakt.’ Daarnaast ontbreekt het aan kennis over hoogbegaafdheid. ‘Veel scholen denken dat deze kinderen er wel komen. Maar het tegendeel is waar. Zonder de juiste uitdaging raken ze verveeld, trekken ze zich terug, en gaan ze aan zichzelf twijfelen. De schade is groot.’

Bij Elivio krijgen kinderen maatwerkonderwijs via de Elivio Academie (een B3-school in oprichting), individuele begeleiding, en komen ze samen in peergroepen met gelijkgestemden. Ook ouders worden niet vergeten. ‘Er zijn ouderavonden waar zij steun vinden bij elkaar. Het is zo waardevol om je verhaal te kunnen delen zonder oordeel’, vertelt Elshout. Djinga benadrukt het belang van een holistische benadering. ‘Kinderen zijn geen cijfers of labels. Ze moeten gezien worden in wie ze zijn. En ouders hebben daarin een cruciale rol. Daarom betrekken we hen intensief bij het proces.’

Djinga is hard bezig met het opzetten van haar particuliere school in Nissewaard. ‘Binnen het systeem heb ik de hoop opgegeven. Het is te star, en niet ingericht op deze kinderen. Ik wil een plek creëren waar ontwikkeling, spel en ervaringsgericht leren centraal staan. Waar kinderen met modder op hun knieën naar huis gaan omdat ze iets hebben ontdekt in plaats van een toets hebben gemaakt.’ Aan ouders die twijfelen of hun kind past binnen het huidige systeem geeft Djinga een duidelijk advies: ‘Luister naar je onderbuikgevoel. Als je ziet dat je kind niet floreert, grijp dan in.’ ‘Wees niet bang om die ‘zeikouder’ te zijn. Je doet het voor je kind’, benadrukt Elshout.