Spijkenisse - Een 36-jarige dakloze man uit Spijkenisse moet zijn tent in de grienden langs de Oude Maas weghalen. Dat bepaalde de voorzieningenrechter eerder deze maand. De gemeente mag handhaven, maar heeft volgens de rechter ook een zorgplicht om hem aan onderdak te helpen. Zelf zegt hij al jaren te wachten op hulp. ‘Ik sta al 3,5 jaar ingeschreven. Maar er is helemaal niks gebeurd.’
Zittend in zijn tentje, nu iets dieper verstopt in een bosschage, vertelt de man dat hij 36 jaar oud is en geboren en getogen is in Spijkenisse. Hij is al drieënhalf jaar op zoek naar woonruimte. Een baardje, een bril en een wollen muts. Hij wil niet met naam of gezicht in beeld, maar vindt het goed om zijn verhaal te delen.
Hij zette zijn tentje bewust uit het zicht neer. Rondom liggen enkele voedselverpakkingen, een wijnfles en papieren zakdoekjes. ‘Ik kan me niet voorstellen dat het overlast veroorzaakt’, zegt hij. ‘Ja, er ligt wat rommel, maar ik heb hier nu eenmaal geen vuilnisbak.’
Toch kwamen er meldingen binnen van overlast, waarna de gemeente de dakloze in november vroeg zijn kampement op te breken. Het is tegen de wet om te kamperen in de openbare ruimte. De man vroeg echter om een spoedbeslissing van de voorzieningenrechter.
Schrijnend
Op 9 februari heeft de rechter besloten dat de man inderdaad de regels overtreedt en dat de gemeente mag handhaven. Wel noemt de voorzieningenrechter de situatie onwenselijk en schrijnend. De gemeente heeft volgens de rechter een zorgplicht. In het vonnis staat daarom dat de gemeente zich moet inspannen om de man een plek te geven in de opvang of een andere vorm van onderdak, zoals een hostel, hotel of camping.
De gemeente noemt de casuïstiek van de man complex. ‘Vanuit meerdere afdelingen binnen onze gemeente proberen we meneer al langere tijd te helpen’, zegt een woordvoerder. ‘We hebben oog voor het welzijn van meneer en bieden zorg tot waar die wordt geaccepteerd en binnen onze wettelijke kaders valt. Ook is er regionaal opgeschaald en intensief contact met andere instanties.’
Andere procedure
De uitspraak is voorlopig, omdat er parallel aan deze procedure nog een andere procedure loopt. De tentbewoner heeft bezwaar gemaakt tegen de beslissing van de gemeente. Zolang die bezwaarprocedure loopt, blijft het tentje staan. ‘Ik sta al 3,5 jaar ingeschreven voor de maatschappelijke opvang’, zegt de wildkampeerder zelf. ‘Maar er is helemaal niks gebeurd.’
Zo ging de Spijkenisser jarenlang van logeerbed naar bank terwijl hij via verschillende trajecten een woonplek probeerde te krijgen, inmiddels ook bij Woonnet Rijnmond, waar hij op de wachtlijst staat. ‘Ik sta ook ingeschreven voor beschermd wonen en begeleid wonen. Ik ben zelfs naar de gemeente Rotterdam gegaan met de vraag of ik daar ingeschreven kan worden. Maar dat kan niet, omdat ik burger ben van de gemeente Nissewaard.’ Volgens de gemeente is de reclassering verantwoordelijk voor het vinden van onderdak van de man, maar daarin gaat de rechter niet mee.
Gasbrandertje
Ook hartje winter heeft de Spijkenisser het redelijk comfortabel in zijn tentje. ‘Ik heb een warme slaapzak, een gasbrandertje en kaarsen enzo, dus ik houd me warm. Ik heb ook een lieve verloofde. Die zorgt voor me. Ze brengt powerbanks en dekentjes en dat soort dingen.’
Met zijn verloofde samenwonen zit er echter niet in. ‘Het is een beetje een lastige situatie met haar familie. Ik heb gewoon niet een hele goede relatie met mijn schoonfamilie. Bij mijn eigen familie kan ook niet. Die wonen te ver weg.’
Hoe lang het tentje nog in de grienden langs de Oude Maas blijft staan weet de bewoner zelf ook niet. Hij heeft, op het woongedeelte na, zijn leven op de rit. Hij heeft maatschappelijke begeleiding. ‘Ik heb ook een werkcoach en een uitkering. Het is niet dat ik letterlijk verhonger hier. Mijn geld mag natuurlijk wel wat meer zijn, maar dat vindt iedereen, lijkt mij.’
Advocaat
Op 2 maart is er een nieuwe hoorzitting. ‘Ik heb inmiddels een bestuursrechtadvocaat in de arm genomen. Die gaat mij bijstaan. Wat ik wil bereiken is dat de gemeente haar zorgplicht serieus neemt. Kijk, u en ik moeten ons aan de wet houden. Maar de gemeente moet dat ook. De Wmo zegt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van mensen die niet zelfredzaam zijn. Ik zou willen dat de gemeente zich daaraan houdt.’
De Spijkenisser hoopt dat er zo ook iets verandert voor anderen. ‘Ik kan me voorstellen dat er meer mensen in mijn situatie zitten. Ik vind mezelf intelligent genoeg om de juridische weg te vinden, maar er zullen vast mensen zijn die dat niet kunnen.’
In ieder geval hoopt hij op een oplossing voor zichzelf. ‘Dat de gemeente gedwongen wordt om voor mij de juiste accommodatie te vinden, al is het tijdelijk. Totdat ik weer op mijn eigen twee benen kan staan.’
Opgeschaald
De gemeente heeft inmiddels intensief contact met andere instanties, zegt de woordvoerder. ‘Er is regionaal opgeschaald. Daarbij gaat het niet alleen om zorg of woonruimte voor meneer, maar ook om de veiligheid van de inwoners van Nissewaard. Op dit moment is een externe instantie betrokken bij de begeleiding van meneer. Deze begeleiding moet ervoor zorgen dat er nieuw perspectief ontstaat op een nieuwe woonvoorziening of -plek. De gemeente heeft hierop geen directe invloed, maar spreekt de wens uit dat er op korte termijn duidelijkheid en een passende oplossing voor meneer komt.’
Mocht zijn tentje weg moeten, dan zegt de Spijkenisser zich daarbij neer te leggen. ‘Ik probeer al een oplossing te vinden. Zo heb ik me aangemeld bij een stichting met een camping. Ze zoeken iemand voor onderhoud van het terrein. Ik heb gezegd dat ze me niet hoeven te compenseren, als ik mijn tent daar mag zetten. De hoop hebben we nog niet verloren.’
