Regio - Met de winter voor de deur neemt ook het risico op woningbranden, schoorsteenbranden en koolmonoxidevergiftiging toe. Daarom vraagt de wijkbrandweer van Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond met de campagne ‘Veilige Warme Winter’ extra aandacht voor brandveiligheid in huis. Wijkbrandweer Megan van Luijk uit Voorne aan Zee en coördinator Veilig Leven Robert van Vliet uit Nissewaard vertellen waar inwoners op moeten letten en hoe zij gevaarlijke situaties kunnen voorkomen.
Tijdens de koude maanden brengen mensen meer tijd binnenshuis door. De verwarming gaat aan, open haarden worden gestookt en richting de feestdagen verschijnen steeds meer lichtjes en versieringen in huis. Dat brengt volgens de wijkbrandweer extra risico’s met zich mee. Met de campagne ‘Veilige Warme Winter’ wil de veiligheidsregio inwoners bewust maken van die gevaren.
Volgens Van Luijk draait haar werk vooral om voorlichting. ‘Onze taak is om mensen bewust te maken van de brandveiligheidsrisico’s in en direct om de woning.’ Dat gebeurt op allerlei plekken, van basisscholen tot bijeenkomsten voor senioren. Vooral de reacties van kinderen blijven haar bij. ‘Laatst stond ik voor een klas vijf/zes. Toen ik vroeg wat ze mee naar huis zouden nemen, zei een leerling: ik ga tegen mijn moeder zeggen dat ze de oplader niet meer in het stopcontact moet laten zitten.’
Ook Van Vliet herkent het belang van bewustwording. Bij ouderen merkt hij regelmatig dat bepaalde veiligheidsmaatregelen door de jaren heen naar de achtergrond verdwijnen. ‘Dan hoor je vaak: vroeger deed ik dat niet, maar tegenwoordig vergeet ik dat weleens. Dat zijn van die ‘o ja’-momentjes.’
Van schoorsteenbrand tot koolmonoxide
De campagne besteedt in drie maanden aandacht aan verschillende winterse risico’s. In oktober stond veilig stoken centraal, onder meer met uitleg over de Zwitserse stookmethode. In november ligt de nadruk op koolmonoxide en het belang van een koolmonoxidemelder. December staat in het teken van veilige feestdagen. Vooral de gevaren van koolmonoxide worden volgens de twee nog weleens onderschat. ‘Mensen zien een open haard vaak niet als een verbrandingstoestel’, legt Van Luijk uit. ‘Maar op het moment dat er iets misgaat, heb je ook een risico op koolmonoxidevergiftiging.’
Dat gevaar is extra groot omdat koolmonoxide niet met de zintuigen waarneembaar is. ‘Je ruikt het niet, je proeft het niet en je ziet het niet’, benadrukt Van Vliet. Klachten kunnen bovendien geleidelijk ontstaan en lijken soms op griepverschijnselen. Goede ventilatie en een werkende koolmonoxidemelder zijn daarom belangrijk. ‘Als je gaat stoken, zeker met een open haard, moet je goed ventileren.’
Ook opladen van accu’s vraagt aandacht
Niet alleen haarden en kachels leveren risico’s op. Volgens Van Vliet blijft koken een belangrijke oorzaak van woningbranden. ‘Vlam in de pan blijft op nummer één staan.’ Daarnaast ziet hij dat accu’s steeds vaker een aandachtspunt vormen. ‘Mensen moeten zich ervan bewust zijn dat een accu een elektrisch apparaat is dat ook gevaarlijk kan zijn. Dat hoeft niet, als je er goed mee omgaat.’
Van Luijk adviseert inwoners om zorgvuldig om te gaan met het opladen van elektrische apparaten. Zo is het verstandig om originele, geschikte opladers te gebruiken, apparaten op een niet-brandbare ondergrond op te laden en dat niet tijdens het slapen te doen. ‘Als het misgaat, wil je veilig kunnen vluchten in plaats van dat je ligt te slapen.’
Ook een vrije vluchtroute is van groot belang, vult Van Vliet aan. Een gang of doorgang lijkt soms een handige plek voor een plant, meubel of andere spullen, maar kan bij brand juist een obstakel vormen.
Extra aandacht in bouwmarkten
Om inwoners te bereiken, zoekt de wijkbrandweer hen ook op buiten de gebruikelijke voorlichtingsbijeenkomsten. Zo worden bij bouwmarkten posters opgehangen in de buurt van onder meer stookhout en koolmonoxidemelders. Via een QR-code kunnen bezoekers aanvullende veiligheidsinformatie vinden.
Van Luijk wil daarnaast zelf bij verschillende bouwmarkten in Voorne aan Zee aanwezig zijn om met inwoners in gesprek te gaan. ‘Ik ben bezig om bij een aantal bouwmarkten met een statafel te staan en extra voorlichting te geven.’ Ze hoopt daarbij ook te horen of inwoners iets aan de informatie hebben.
De laagdrempeligheid van het contact vindt ze belangrijk. Inwoners kunnen haar bijvoorbeeld per e-mail benaderen. Van Vliet merkt dat de herkenbaarheid van de brandweer daarbij helpt. ‘Je wordt regelmatig op straat aangesproken. Je bent in uniform, dus mensen herkennen je en stellen vragen over van alles.’ Vooral het veilig opladen van fietsen en accu’s komt volgens hem regelmatig ter sprake.
Feestdagen brengen extra risico’s
In december verschuift de aandacht naar kerstversiering, kaarsen en elektrische verlichting. Juist de extra gezelligheid in huis kan volgens Van Vliet onveilige situaties veroorzaken. ‘In november en december is het risico groter, omdat je speciale dingen gaat doen’, vertelt hij. ‘Je haalt de kerstboom in huis, hangt kerstlampjes op en gaat stopcontacten doorlussen om overal verlichting te hebben. Daar zit het gevaar van kortsluiting en overbelasting.’
De campagne moet inwoners ertoe aanzetten om ook bij deze alledaagse handelingen stil te staan bij mogelijke risico’s. Daarbij gaat het niet alleen om het voorkomen van brand, maar ook om weten wat te doen als er toch iets misgaat.
Hoewel Van Luijk en Van Vliet in verschillende werkgebieden actief zijn, trekken zij regelmatig samen op. Ze ondersteunen elkaar bij grotere voorlichtingsprojecten en wisselen kennis en ervaringen uit. Van Vliet heeft bovendien jarenlang ervaring binnen de brandweer. Die kennis komt volgens Van Luijk goed van pas bij projecten die al liepen voordat zij in Voorne aan Zee aan de slag ging.
‘Laat je goed informeren’
Met de campagne hopen de twee dat inwoners bewuster omgaan met brandveiligheid, ook nadat de winter voorbij is. Meer bekendheid voor het werk van de wijkbrandweer kan daarbij helpen. Volgens Van Vliet liggen er bijvoorbeeld nog kansen om via sociale media meer mensen te bereiken.
Van Luijk roept inwoners op om zelf de veiligheidstips van Brandweer Nederland te bekijken. ‘Op de website staan allerlei goede tips. De onderwerpen van oktober tot en met december kun je goed doornemen. Laat je goed informeren.’ Van Vliet sluit af met een eenvoudige boodschap: ‘Denk gewoon goed na over wat je gaat doen.’
Meer informatie over de campagne en de contactgegevens van de wijkbrandweer zijn te vinden via Rijnmondveilig.nl.
