Nissewaard - De leefbaarheid en sociale samenhang in voormalige groeikernen, zoals Nissewaard, verslechteren in een versneld tempo. Directe actie is nodig om deze New Towns toekomstbestendig te maken, en dat kunnen de gemeenten niet alleen. Dat blijkt uit het onderzoeksrapport 'Zorgen voor New Towns; van groeikern tot aandachtsgebied' dat woensdag in Nieuwspoort aan minister Mona Keijzer (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) is overhandigd. Burgemeester Foort van Oosten was hierbij aanwezig.
In opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de New Town Alliantie, waarin zeven voormalige groeikernen verenigd zijn, is de afgelopen maanden onderzoek verricht door het Verwey-Jonker Instituut, Bureau Louter en Platform31. ‘In wijken die in de jaren ‘60, ‘70 en ‘80 zijn gebouwd, zogenaamde New Towns, wonen veel mensen naar volle tevredenheid’, zegt minister Keijzer, ‘Tegelijkertijd dreigen deze steden minder aantrekkelijk te worden. De New Town Alliantie vraagt aandacht voor deze ontwikkelingen.’
Grootschalige veroudering
De vele wijken die in de jaren ’70 en ’80 in korte tijd in de New Towns zijn gebouwd, verouderen nu in hoog tempo en vertonen zorgelijke patronen, zo blijkt uit het onderzoek. Hele wijken zijn aan herstructurering en vervanging toe. Bovenal lopen voorzieningen achter op de behoeften van de bewoners. Uit het onderzoek blijkt dat er vooral een tekort is aan sociaal-culturele voorzieningen, jongerenvoorzieningen en voorzieningen om ontmoeting te bevorderen. Dit heeft een negatief effect op de woonaantrekkelijkheid.
Afnemende woonaantrekkelijkheid
De afnemende woonaantrekkelijkheid zorgt voor een veranderde bevolkingssamenstelling in de New Towns. De keuze voor het opbouwen van een leven in een New Town is vaak een praktische keuze. Betaalbare huur- en koopprijzen zijn belangrijke redenen om te verhuizen naar een New Town. Tegelijk laat het onderzoek zien dat huishoudens met meer financiële middelen naar nieuwere wijken verhuizen of de stad verlaten. Dit zorgt voor een toenemende druk op de leefbaarheid.
Dringend hulp nodig
De schaal en complexiteit van de renovatie- en herstructureringsopgave vraagt om financiële middelen die de draagkracht van de gemeenten overstijgen. De New Town Alliantie doet daarom een beroep op het Rijk om te investeren en de New Towns op te nemen in landelijke beleidsinstrumenten zoals de Nota Ruimte, het Volkshuisvestingsfondsen strategische investeringsagenda’s. De Alliantie schat de investeringsbehoefte op €3 miljard, aangevuld met expertise en regelgevingsruimte.
Lessen voor huidige bouwplannen
De New Town Alliantie heeft het kabinet recent al opgeroepen om bij haar huidige bouwplannen het sociale cement niet te vergeten. ‘We zijn het resultaat van een van de grootste bouwopgaves die Nederland gekend heeft, dus we weten het nodige over volkshuisvesting en ruimtelijke ordening. De belangrijkste les: focus niet op de korte termijn’, aldus Michel Bezuijen, voorzitter van de New Town Alliantie en burgemeester van Zoetermeer. ‘Er zijn investeringen in het socialeweefsel en de voorzieningen nodig om de leefbaarheid langdurig te borgen.’
Bijdragen aan de woonvraag van nu
New Towns waren een oplossing voor huisvestingsvraagstukken en kunnen dat nog steeds zijn, met de aanhoudende druk op de woningmarkt. De New Towns waren en zijn nog steeds aantrekkelijk voor jonge gezinnen, met een gunstige prijs-kwaliteitverhouding van een huis met tuin. De gemeenten werken zelf al hard aan het meer toekomstbestendig maken van hun steden. Zo doen zij al veel investeringen in buurtvoorzieningen en jongerenwerk. Met extra hulp worden grotere problemen voorkomen en kunnen de voormalige groeikernen een belangrijke bijdrage blijven bieden aan de woonvraag van nu.
Over New Towns
De New Town Alliantie bestaat uit zeven voormalige groeikernen, steden die in opdracht van het Rijk met name in de jaren ’70 en ’80 stormachtig zijn gegroeid. Dit zijn de gemeenten Almere, Capelle aan den IJssel, Helmond, Nieuwegein, Nissewaard, Purmerend en Zoetermeer. Samen met andere gemeenten werden zij in de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening als groeikern aangewezen, als antwoord op het woningvraagstuk van toen. Inmiddels wonen er ongeveer 1,3 miljoen mensen in een New Town.
