Jacques van Schooneveld heeft al 5000 wedstrijden gefloten: ‘Elke wedstrijd heeft zijn eigen uitdaging’

De liefde voor het fluiten begon vroeg. ‘Ik was veertien’, vertelt Jacques. ‘Ik zat toen in de jeugdopleiding van Sparta als keeper en was jeugdleider bij een team. Op een dag was er geen scheidsrechter, en dan stuur je de jongens natuurlijk niet naar huis. Dus floot ik zelf. En daarmee ben ik eigenlijk nooit meer gestopt.’ Vanaf die eerste wedstrijd in Rotterdam ontwikkelde Jacques zich tot een allround arbiter. Hij floot jeugdteams van topclubs als PSV en Ajax, maar ook talloze duels in de regio. ‘In 2000 verhuisden we naar Rockanje, en via mijn zoon, die bij VV Rockanje voetbalde, kwam ik in contact met de club.’

Wie 5000 wedstrijden fluit, heeft alles meegemaakt: van stormachtige derby’s tot bloedstollende finales. Jacques herinnert zich er nog vele levendig. ‘In 1999 maakte ik mijn debuut in de tweede klasse in Krimpen aan den IJssel. Een jaar later floot ik in de eerste klasse bij Leonidas. En die Goudse derby met 3000 mensen op de tribune, dat was echt een feest. Maar ik heb ook dieptepunten gekend: in 2004 werd ik zelfs mishandeld tijdens een wedstrijd. Gelukkig zijn de mooie momenten in de overgrote meerderheid.’

Een van die hoogtepunten was het landelijke G-voetbaltoernooi in Barendrecht, waar hij twaalf keer mocht fluiten. ‘Dat zijn wedstrijden die je raken. Zó puur, zó oprecht. Dat zijn de dagen dat je beseft waarom je dit doet.’

Volgens Jacques draait goed fluiten om meer dan alleen regels kennen. ‘De belangrijkste eigenschap van een scheidsrechter is rust. Overzicht houden. En het spel kunnen lezen. Dat helpt dat ik zelf op niveau gevoetbald heb: dan spreek je de taal van de spelers.’ Zijn ervaring bij de politie, waar hij al 43 jaar werkt, helpt hem ook in het veld. ‘Ik zeg altijd: ik maak geen overtredingen, de spelers zorgen dat ik maatregelen moet nemen.’

Kritiek van spelers of publiek raakt hem dan ook nauwelijks meer. ‘Je moet selectief doof zijn’, zegt hij lachend. ‘Enthousiast publiek hoor ik graag, maar het commentaar laat ik langs me heen gaan. Je moet weten wat belangrijk is om te horen én wat niet.’

Ondanks de indrukwekkende cijfers denkt Jacques nog niet aan stoppen. ‘Zolang het fysiek haalbaar is, ga ik door. Ik fluit bijvoorbeeld ook pupillenwedstrijden, dat is wat minder intensief, maar minstens zo leuk. Het is een hobby die me fit houdt.’ Ook zijn gezin speelt een grote rol in die toewijding. ‘Zonder steun van thuis red je het niet. Zij geven me de ruimte om dit te doen, en dat waardeer ik enorm.’

Naast zijn eigen wedstrijden zet Jacques zich in om jonge scheidsrechters te begeleiden. Hij ziet dat het gedrag tegenover scheidsrechters in de loop der jaren is veranderd. ‘Vroeger zeiden spelers nog ‘meneer’, dat is nu wel anders’, zegt hij lachend. ‘De mondigheid is toegenomen, dus je moet jonge scheidsrechters meteen weerbaar maken. Luister niet naar wat er geroepen wordt: doe je eigen ding.’ Zijn advies aan beginners is eenvoudig maar wijs: ‘Wil niet te snel. Streef naar je eigen top, niet naar de algemene top. Accepteer dat er mindere wedstrijden tussen zitten, want dat hoort erbij.’

Of het nu om een finale tussen PSV en Ajax gaat of een pupillenwedstrijd op zaterdagochtend: voor Jacques is én blijft elke wedstrijd bijzonder. ‘Iedereen wil winnen, en elke wedstrijd heeft zijn uitdaging. Dat maakt het juist zo leuk.’