‘Het is een belangrijk moment in onze lokale én nationale geschiedenis’, zegt gastconservator dr. Erik Swart. ‘Op het moment van het huwelijk, 12 juni 1575, stonden Willem en Charlotte in de kerk hier in Brielle. Dat is een mijlpaal. En ook het dramatische einde van hun huwelijk in Antwerpen in 1582 verdient aandacht.’ Het museum wist bijzondere bruiklenen te verkrijgen van onder meer de Koninklijke Verzamelingen, het Rijksmuseum en Teylers Museum. ‘We hebben acht bruikleengevers’, vertelt museumdirecteur Marijke Holtrop met enthousiasme. ‘Als klein museum is het niet vanzelfsprekend dat je zulke topstukken mag lenen. Maar we hebben alles goed op orde qua klimaat en veiligheid, en het is fantastisch dat het ons gegund is.’
De aanslag en de zorg erna
De tentoonstelling belicht niet alleen het huwelijksgeluk, maar ook de aanslag op Willem in 1582 en de medische zorg daarna. Charlotte zou hem intensief verzorgd hebben, een beeld dat nog altijd tot de verbeelding spreekt. Toch nuanceert Swart dit verhaal: ‘Er is lang gedacht dat Charlotte zelf zijn wond heeft aangedrukt en hem intensief heeft verzorgd, maar waarschijnlijk is dat een romantisering. De zorg werd grotendeels verleend door twee gespecialiseerde Italiaanse artsen. Maar het is wel duidelijk dat de zorg en de stress haar hebben uitgeput. Uiteindelijk overlijdt Charlotte kort na Willem’s herstel.’
Terug in de tijd met drie geuren
Een opvallend onderdeel van de tentoonstelling is het geurstation, ontwikkeld door geurhistoricus dr. Caro Verbeek. Bezoekers kunnen drie geuren uit de tijd van Willem en Charlotte ervaren: bloesem, buskruit en mirre. ‘De geur van bloesem past bij het karakter van Charlotte, heel zacht en liefelijk’, legt Holtrop uit. ‘Buskruit hoort natuurlijk bij de aanslag, en mirre werd gebruikt bij balseming van zieken en overledenen. Dat geeft een extra zintuiglijke laag aan het verhaal.’ Swart vult aan: ‘Parfum zoals wij dat kennen bestond nog niet. Dames deden een geur op een doekje en hielden dit onder hun neus. Op een van de schilderijen zie je dat ook letterlijk.’
Publieksprogramma
De tentoonstelling maakt deel uit van een breder publieksprogramma. Van 12 t/m 15 juni vindt in Brielle een waar mini-festival plaats, met theatervoorstellingen, lezingen en concerten. Op de openingsavond speelt Theatergroep Plankgas ‘De vier vrouwen van Willem van Oranje’ in de Sint-Catharijnekerk, met voorafgaand een optreden van ensemble l’incorazione. ‘We hebben de krachten gebundeld met andere culturele instellingen. Dit wordt een herdenking die mensen zich zullen herinneren’, zegt Holtrop.
Voor scholen is er ook gedacht aan educatie. ‘Het sluit perfect aan bij het voortgezet onderwijs’, zegt Swart, zelf ook docent geschiedenis. ‘Er is een lesopdracht voor in de klas en een speurtocht in het museum. Leerlingen werken met bronnen, schrijven zelf korte teksten. Zo komt de geschiedenis echt tot leven.’
