Rockanje - Bij archeologisch onderzoek in Rockanje zijn resten gevonden van een boerderij uit de late ijzertijd. De vondst is uitzonderlijk goed bewaard gebleven door de natte veenbodem. ‘Rockanje is een rijk gebied aan prehistorische resten’, zegt archeoloog Tiziano Goossens.
Het archeologisch onderzoek vond plaats voordat de bouw van 24 nieuwe woningen aan de Dwarsweg startte. De huizen komen op de plek waar eerder De Merel, de bibliotheek en de school stonden.
‘Het komt weinig voor dat je zoveel resten intact in de bodem vindt’, zegt archeoloog Tiziano Goossens van Archol BV, die het onderzoek coördineert. ‘De resten zitten meer dan anderhalve meter diep in een veenbodem onder de grondwaterspiegel, dus alles blijft goed bewaard. Niet alleen harde objecten als scherven of weeggewichtjes van aardewerk, maar al het organisch materiaal blijft bewaard. Ook hout, zoals de funderingspalen, bot, plantenresten en zelfs mest van de dieren.’
Alle vondsten zijn tijdens de opgraving gedocumenteerd en ingepakt om mee te nemen. ‘Na het wassen, sorteren en tellen gaan we het uitzetten bij specialisten om te onderzoeken. Die vondsten leveren veel gedetailleerde informatie op over het dagelijks leven in de ijzertijd. Zo zijn er graan en planten bewaard. Je kan dus ook zien hoe het landschap eruitzag. En als archeologen bestuderen wij zelf de boerderij, en proberen we te reconstrueren hoe die was opgebouwd.’
Romeinen
De boerderij komt uit de late ijzertijd. ‘Rond de eerste of tweede eeuw voor Christus. De landbouw vond plaats op kleine schaal. Het was kort voor de komst van de Romeinen. Dus je ziet nog een tijdsbeeld dat daarna snel zou veranderen. Om de Romeinse legioenen te voeden moesten de boeren extra gaan produceren.’
De opgraving laat zien dat mensen en dieren samen onder één dak leefden. ‘Je ziet letterlijk hoe de boerderij was ingedeeld. Waar de koeien stonden, vinden we mest. Waar mensen leefden, vinden we de haard met daar omheen scherven van potten. In de haard zijn ook resten gevonden van een plaatvormig voorwerp met gaten. Dus het zal waarschijnlijk een soort haardrooster zijn. In de boerderij is ook aardewerk gevonden dat gebruikt werd voor de zoutproductie. Want de zee was natuurlijk in de buurt, dus water met zout. En dat kookten ze tot het zout achterbleef. Dat was een kostbaarheid toen. Het werd verhandeld met andere boeren verder landinwaarts.’
Ruilhandel
De bewoners van de boerderijen in Rockanje waren grotendeels zelfvoorzienend. ‘Handel gebeurde via ruil. Sommige spullen kwamen van ver, zoals maalstenen uit het Eifelgebied. Die werden niet in één keer vervoerd, maar gingen van gemeenschap naar gemeenschap.’
In de omgeving zijn al eerder vergelijkbare boerderijen gevonden. ‘Die boerderijen in Rockanje zijn in de jaren ’90 van de vorige eeuw onderzocht, maar deze hoort er ook bij. Dus er is sprake geweest van een boerengemeenschap. En het mooie is dat met dit onderzoek wellicht nog een puzzelstuk van de grote puzzel van Rockanje sluitend gemaakt kan worden.’
Na afronding van het onderzoek gaan de vondsten naar het provinciaal depot. Daar zijn ze in principe niet zichtbaar voor bezoekers, maar musea kunnen het depot benaderen om ze te lenen voor een tentoonstelling. ‘Ik verwacht eerlijk gezegd dat er tussen de vondsten wel bijzondere stukken zullen zitten, juist omdat ze zo goed bewaard zijn.’
