Stichting Oud-Geervliet: ‘Het is aan ons om de verhalen te blijven vertellen’

De stichting werd officieel opgericht in 1971, maar wortelt in een eerder initiatief uit 1948, toen een feestcomité werd gevormd ter ere van de inhuldiging van koningin Juliana. Wat begon als een verzameling historische documenten en voorwerpen, groeide uit tot een vaste organisatie die zich inzet voor het onderzoek, behoud en delen van de lokale geschiedenis. Het hart van de stichting is het Museum Stadhuis Geervliet, gevestigd op de benedenverdieping van het oude stadhuis. Hier worden regelmatig tentoonstellingen ingericht, zoals de huidige expositie ‘Nicolaas III en het Land van Putten’, gratis te bezichtigen tot en met 14 september, op zaterdag en zondag van 13:00 tot 17:00. Naast de tentoonstellingen beheert de stichting een oudheidkundige verzameling, bestaande uit honderden objecten: van middeleeuwse bierpullen en vuurklokken tot een kinderschoentje uit 1381.

Voorzitter Adriaan Herweijer van Rodenburg voelt die verbondenheid met Geervliet van jongs af aan. ‘Ik woon nu op de boerderij van mijn overgrootouders. Dus ja, ik ben niet in Geervliet geboren, maar je kunt me gerust een Geervlieter noemen. De geschiedenis hier zit eigenlijk in mijn familie. Mijn grootouders van mijn grootvader hebben in Geervliet de oude villa Swaaneburg laten bouwen. Dat hoorde ik als kind al, net als verhalen over de bewoners van het Hof van Putten. Zo rolt de geschiedenis je leven in, en je rolt er nooit meer uit.’

Herweijer studeerde zelf geschiedenis en geeft met plezier rondleidingen en stadswandelingen. ‘Mensen zeggen weleens: wat weet je veel. Maar dat valt heus mee. Als je vaak vertelt, onthoud je steeds meer. En we hebben natuurlijk ook bronnen dichtbij: meneer Felix van Hoorn, oud-schoolhoofd en 93 jaar inmiddels, heeft twee boeken over Geervliet geschreven. Hij loopt nog altijd mee met wandelingen en is een soort lopende bibliotheek.’

De stichting houdt de geschiedenis niet alleen levend in vitrines, maar ook op papier: sinds 1979 verschijnt elk kwartaal het tijdschrift OudNieuws, een rijk geïllustreerd blad dat ook zijn weg vindt naar donateurs in Noorwegen en de Verenigde Staten. Herweijer: ‘Soms maken we themanummers, bijvoorbeeld over de oorlog of bij een tentoonstelling. Dat blad is ook onze manier om mensen buiten Geervliet te betrekken. We richten ons op heel het oude Land van Putten.’

De tentoonstellingen ontstaan vaak stap voor stap. ‘Je begint met een thema, maar tijdens het onderzoek duiken er altijd weer nieuwe feiten op die je meeneemt. Voor mij persoonlijk is dat misschien wel het leukste: dat ik kan graven in de geschiedenis van de plek waar ik zelf woon. Het is eigenlijk een voortzetting van wat ik al van huis uit wist.’

Een ander levendig element zijn de stadswandelingen en rondleidingen, onder meer door de historische raadzaal, de kerk en langs bijzondere plekken zoals de Joodse begraafplaats, de stadspomp en het graf van Nicolaas III van Putten.

In 2031 bestaat Geervliet 650 jaar als stad. Achter de schermen wordt al gewerkt aan een groots herdenkingsjaar. Herweijer: ‘In 1981 was het echt feest: iedereen verkleed, markten, optochten. We willen iets vergelijkbaars neerzetten. Groot, maar historisch verantwoord. Want wat we nu maken, is straks weer erfgoed.’

Ondanks de rijke geschiedenis, Geervliet was ooit een handelsstad met tolrechten en vier stadspoorten, zijn de sporen soms moeilijk zichtbaar. ‘Van de vestingstad is weinig meer over: een klein stukje gracht, een stukje stadsmuur en de onderkant van de Bernissemolen, die ooit een weertoren was. Toch zijn de verhalen er nog. Het is aan ons om die te blijven vertellen.’

Wat bezoekers vooral meenemen na een bezoek aan het museum? ‘Een goed gevoel’, zegt Herweijer. ‘Ons museum is compact, in een halfuur ben je erdoorheen. Dat is juist de kracht: kort en krachtig. In een groot museum raak je soms verzadigd. Hier houden we het overzichtelijk. En voor wie meer wil, zijn er altijd de verhalen die we vertellen tijdens de wandelingen.’

Bezoek aan het museum is mogelijk op afspraak voor groepen vanaf vijf personen. Donateurschap is laagdrempelig: al vanaf 15 euro per jaar ontvangt men het kwartaalblad en steunt men de instandhouding van het museum en de collectie. ‘Veel mensen geven meer, en dat maakt bijzondere projecten mogelijk. Op die manier zorgen we dat de geschiedenis van Geervliet niet alleen bewaard blijft, maar ook blijft leven voor de generaties na ons.’