Spijkenisse - Een volle zaal, lokale verhalen, cultuur en de nodige humor. De vierde editie van Talkshow Spijkers trok gisteravond een uitverkochte Bibliotheek de Boekenberg. Presentator Joop van der Hor praatte de avond aan elkaar, die vooral in het teken stond van Open Monumentendag en de Week van Lezen en Schrijven. De titel ‘praatjesmaker’ bleek hem daarbij op het lijf geschreven.
De avond begon toepasselijk met het harde geluid van een bel. Spijkenisser Kees Aart van der Meijde opende in dialect en stond samen met wethouder Jeroen Postma alvast stil bij Open Monumentendag, die aankomende zaterdag plaatsvindt. De bel had daarbij een historische betekenis: de opa van Van der Meijde was dorpsomroeper in Spijkenisse. Dorpsomroepers gebruikten vroeger een bel om de aandacht te trekken voordat zij belangrijke mededelingen aan de bevolking deden.
Postma riep inwoners op zaterdag de fiets uit de schuur te halen en op pad te gaan. Volgens de wethouder zijn het vooral de vele vrijwilligers die ervoor zorgen dat het lokale erfgoed beleefbaar blijft. Een aantal van hen zat donderdagavond zelf in de zaal. Erfgoed draait volgens Postma bovendien om meer dan alleen het bewaren van het verleden. Het biedt de mogelijkheid elkaar te ontmoeten, gesprekken aan te gaan en lessen uit het verleden door te geven. Zo ontstaat uiteindelijk ook het gesprek over de toekomst.
Vijf minuten voor monumenten
Na de opening kregen verschillende lokale organisaties het podium. Zij openen tijdens Open Monumentendag hun deuren en kregen ieder vijf minuten om bezoekers ervan te overtuigen zaterdag langs te komen. De tijd werd streng bewaakt: zodra de vijf minuten naderden, klonk opnieuw de bel van Van der Meijde.
Onder meer historische begraafplaats Vredehof, het Industrieel Belevingsmuseum Nissewaard, galerie RAR en Museumwoning Back to the Sixties presenteerden zich. Ook andere lokale organisaties zijn zaterdag betrokken bij Open Monumentendag, waarbij op verschillende plekken in Nissewaard gratis kennis kan worden gemaakt met de geschiedenis en cultuur van de gemeente.
Schaamte rond laaggeletterdheid
Een serieuzer onderwerp volgde met de Week van Lezen en Schrijven. Linda van de Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden en Anita van Stichting Lezen en Schrijven gingen in op laaggeletterdheid en het verschil met analfabetisme. Wie laaggeletterd is, kan wel lezen en schrijven, maar beheerst deze vaardigheden onvoldoende om gemakkelijk mee te kunnen komen in het dagelijks leven. Ook in Nissewaard speelt het probleem. Tijdens het gesprek werd gesproken over naar schatting 14.000 inwoners, ongeveer 22 procent, die moeite hebben met basisvaardigheden. Daarbij werd benadrukt dat ook onder jongeren de lees- en taalvaardigheid afneemt.
Een belangrijk obstakel blijft schaamte, zeker bij mensen voor wie Nederlands de eerste taal is. Juist ervaringsdeskundigen kunnen volgens de gasten helpen om dat taboe te doorbreken. De bibliotheek probeert ondertussen zo toegankelijk mogelijk te zijn, onder meer met ondersteuning bij digitale vaardigheden en informatie in eenvoudige taal.
Van kroeg tot crooner
Spijkers zou Spijkers niet zijn zonder uitstapjes naar andere lokale onderwerpen. Van der Hor ontving gedurende de avond verschillende gasten - de presentator lijkt in de regio immers vrijwel iedereen te kennen. Zo was er aandacht voor suïcidepreventie, de rol van de kroeg als buurthuis met Melanie Murray, de Kunstroute Hoogvliet en het Kasteel van Rhoon.
Tussen de gesprekken door zorgde lokaal talent Jersey van der Wal voor de muzikale omlijsting. Daarmee werd de vierde editie vooral een culturele avond waarin heden en verleden elkaar ontmoetten. Van een historische dorpsomroepersbel tot een actueel gesprek over laaggeletterdheid: in de uitverkochte Boekenberg bleek donderdagavond genoeg te bespreken.
