Hellevoetsluis – De theaterzaal van het Cultuurhuis in Hellevoetsluis zat dinsdagavond vrijwel volledig vol voor een avond met oud-burgemeester Ahmed Aboutaleb. Tijdens de aftrap van de Boekenweek ging hij in gesprek over zijn autobiografie Thuis.
Onder leiding van interviewer Jan Hoogendoorn sprak Aboutaleb openhartig over zijn jeugd, zijn loopbaan en de lessen die hij onderweg leerde. Aan de hand van verschillende passages uit het boek gingen de twee met elkaar in gesprek. In zijn autobiografie beschrijft Aboutaleb de weg die hij aflegde: van zijn jeugd in Marokko tot aan zijn tijd als burgemeester van Rotterdam. Daarbij vertelde hij dat zijn familie het niet breed had. ‘Er waren tijden dat er te weinig middelen waren voor goede schoenen’, zei hij. Tegelijkertijd lag de nadruk thuis sterk op ontwikkeling en kennis.
‘Zonder kennis van je eigen geschiedenis is het moeilijk vooruitkijken’, stelde hij tijdens de lezing. Als oudste zoon voelde hij bovendien een sterke verantwoordelijkheid. ‘Er waren hoge verwachtingen. Dat was voor mij juist een stimulans.’
De strijd met de Nederlandse taal
Toen hij als jongen naar Nederland kwam, bleek de taal een uitdaging. ‘Nederlands is een moeilijke taal’, zei hij lachend. Vooral uitdrukkingen en gezegdes waren lastig te begrijpen. ‘Dat duurde even voordat ik die doorhad.’ Toch was zijn drang om zich snel te ontwikkelen groot. Hij leerde lezen, raakte geïnteresseerd in poëzie en wilde zelfs zo snel mogelijk leren fietsen. ‘Dat hoorde erbij.’
Toeval bracht hem in de journalistiek
Een belangrijk keerpunt in zijn loopbaan was zijn keuze voor de journalistiek. Volgens Aboutaleb gebeurde dat min of meer toevallig. ‘Journalistiek is een mooi vak: waarheidsvinding, macht controleren, achter de feiten aangaan.’
Na zijn werk in de journalistiek volgde een functie in de voorlichting en daarna een ambtelijke carrière. Dienstbaarheid stond daarbij centraal. ‘Ik ben sociaal-democraat. Dat heeft te maken met hoe ik ben opgevoed en hoe mijn vader naar de wereld keek.’
‘Mijn paleis was Rotterdam’
Uiteindelijk belandde Aboutaleb in de politiek en werd hij uiteindelijk burgemeester van Rotterdam, een functie die hij ruim vijftien jaar bekleedde. ‘Een stad met 700.000 inwoners, dus 700.000 hersenen. Stel je voor dat je dat als bestuurder kunt mobiliseren.’
Zijn eerste kennismaking met de stad was echter minder idyllisch. Toen hij net in Nederland was aangekomen, reisde hij met de trein naar Rotterdam. ‘We kwamen het station uit en zagen dealers en criminelen. Ik wist niet wat ons overkwam.’ Ook de rit met een ‘rammelende gele tram 8’ maakte indruk. Toch groeide Rotterdam uit tot een stad waar hij zich sterk mee verbonden voelde. ‘Het is de allermooiste rotstad die er is.’
Hoogtepunten en zware momenten
Tijdens het gesprek kwamen ook hoogtepunten uit zijn burgemeesterschap voorbij. Zo noemde Aboutaleb onder meer de huldiging van Feyenoord. Maar niet alles verliep zoals gehoopt. Een persoonlijke teleurstelling was het mislukken van plannen voor een nieuw stadion voor Feyenoord. ‘Daar heb ik vijftien jaar aan gewerkt. Dat het uiteindelijk niet doorging, voelde als een nederlaag.’
Een periode die hem het meest bijbleef, was de coronacrisis. Als burgemeester en regiovoorzitter moest hij voortdurend moeilijke beslissingen nemen. ‘Het bleef maar doorgaan en mensen stierven’, vertelde hij. ‘Dat was een enerverende periode.’ Zelf kreeg hij in die tijd ook corona.
Stil diplomaat
Naast zijn bestuurlijke werk reisde Aboutaleb veel voor de stad. Hoogendoorn noemde dat ‘stille diplomatie’. Overal ter wereld probeerde hij handelsrelaties voor Rotterdam te versterken. ‘Dat betekende ook vaak samen eten’, zei hij met een glimlach.
Vragen uit het publiek
Aan het einde van de avond kreeg het publiek de kans om vragen te stellen. Die gingen onder meer over zijn reizende leven, zijn maatschappelijke werk en projecten in Marokko. Aboutaleb vertelde dat hij inmiddels vier waterputten heeft laten slaan in dorpen daar. De inkomsten van zijn boek gaan deels naar dat soort initiatieven via de organisatie WellDoeners. ‘Daar leef ik voor’, zei hij. Over zijn toekomst bleef hij voorzichtig. ‘Ik weet niet wat ik hierna ga doen. Momenteel ben ik voorzitter van Jeugdzorg Nederland’, zei Aboutaleb.
De avond werd afgesloten met een signeersessie, waarbij bezoekers hun boek konden laten ondertekenen.
