Brielle – Al honderden jaren trekken gemaskerde inwoners op 5 december door de straten van Brielle om op ludieke wijze hun mening te geven over lokale gebeurtenissen en de politiek. Vanaf 5 november staat deze bijzondere traditie centraal in een nieuwe tentoonstelling in Historisch Museum Den Briel. Met foto's, kostuums, bijzondere voorwerpen en persoonlijke verhalen krijgen bezoekers een kijkje achter de maskers.
De tentoonstelling 'De Brielse Maskerade: de verhalen achter de maskers' laat zien hoe de jaarlijkse traditie door de jaren heen is veranderd. Hoe lang de Maskerade precies bestaat, is niet bekend. Vermoedelijk ontstond het evenement zo'n tweehonderd jaar geleden. Sinds het begin van de twintigste eeuw is de Maskerade in ieder geval een vast onderdeel van het Brielse leven.
Ieder jaar op 5 december, rond 19.00 uur, verschijnen gemaskerde deelnemers in de binnenstad. Zowel individuele deelnemers als straatgroepen beelden actuele gebeurtenissen uit, waarbij vooral de lokale politiek regelmatig op de hak wordt genomen. ‘Deelnemers zijn verkleed en onherkenbaar. Daardoor kunnen ze laten zien waar ze het niet mee eens zijn of aandacht vragen voor wat er in Brielle speelt. Dat is typisch Briels’, vertelt museumdirecteur Marijke Holtrop.
Bijzondere voorwerpen en herinneringen
Voor de tentoonstelling werkt Historisch Museum Den Briel samen met de werkgroep De Maskerade van Brielle, onderdeel van Stichting Kunst & Cultuur BRES. De werkgroep, bestaande uit ongeveer tien tot twaalf betrokkenen, heeft het grootste deel van de tentoonstelling samengesteld.
Bezoekers kunnen onder meer foto's uit de afgelopen dertig tot veertig jaar bekijken. Daarnaast zijn er kostuums, grote decorstukken en andere voorwerpen te zien die deelnemers door de jaren heen hebben bewaard. Ook persoonlijke verhalen van oud-deelnemers krijgen een plek. Een aantal objecten komt uit de eigen collectie van het museum.
Volgens Holtrop verschilt de tentoonstelling daarmee sterk van eerdere exposities. ‘Bij de tentoonstelling over Rembrandt werkten we met etsen. Nu hebben we juist heel veel driedimensionale voorwerpen. Sommige zijn enorm groot en verwijzen naar gebeurtenissen die in Brielle hebben gespeeld. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is ooit wel iets over gezegd.’
Samenwerking met lokale werkgroep
De samenwerking tussen het museum en de werkgroep ontstond volgens Holtrop op een natuurlijke manier. Het museum onderhoudt veel contacten met culturele organisaties in de omgeving, waaruit regelmatig nieuwe ideeën voor tentoonstellingen voortkomen. De inhoudelijke keuzes liggen grotendeels bij de werkgroep. ‘Zij weten als geen ander wat er de afgelopen jaren allemaal tijdens de Maskerade is uitgebeeld. Zij hebben dan ook het laatste woord over de inhoud’, aldus Holtrop.
Het museum houdt zich daarnaast bezig met de presentatie en de kwaliteit van de inrichting. Achter de schermen wordt hard gewerkt om alles op tijd gereed te krijgen. Naast het plaatsen van de voorwerpen moeten onder meer begeleidende teksten worden geschreven, lijsten worden opgesteld en filmmateriaal worden samengesteld. ‘Het is een leuke, creatieve en enthousiaste groep mensen met wie we graag samenwerken’, zegt de museumdirecteur.
Immaterieel cultureel erfgoed
De Brielse Maskerade werd in 2016 opgenomen in de Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland. Daarmee kreeg de traditie landelijke erkenning als onderdeel van het levend cultureel erfgoed. Holtrop hoopt dat de tentoonstelling eraan bijdraagt dat meer mensen kennismaken met het evenement. ‘Veel Briellenaren kennen de Maskerade natuurlijk al, maar we hopen dat de traditie ook regionaal en landelijk meer bekendheid krijgt. Het is een bijzondere traditie.’
De tentoonstelling wordt op 4 november officieel geopend door At van Eendenburg, die al van jongs af aan betrokken is bij de Brielse Maskerade en zich sterk verbonden voelt met het evenement. Vanaf 5 november kunnen bezoekers de tentoonstelling bekijken in Historisch Museum Den Briel. De expositie is volgens de aankondiging te zien tot en met 3 januari 2027. Daarmee krijgen bezoekers ook rondom de jaarlijkse Maskerade op 5 december de gelegenheid om meer te ontdekken over de verhalen achter de maskers.
