Nissewaard - De informateurs Richard Sitton en Gert-Jan ’t Hart adviseren om in Nissewaard een nieuwe coalitie te vormen bestaande uit ONS, PvdA, Nissewaard Lokaal en VVD. Dat schrijven zij in hun eindadvies van de informatiefase, dat is aangeboden aan de lijsttrekkers en fractievoorzitters in de gemeenteraad.
Volgens de informateurs is deze combinatie ‘de meest kansrijke samenwerking’ voor de komende bestuursperiode. De keuze is gebaseerd op de behoefte aan een stabiele meerderheid, inhoudelijke overeenstemming over de belangrijkste opgaven en de wens om voort te bouwen op een constructieve samenwerking uit de afgelopen raadsperiode.
Zorgvuldig proces met alle partijen
Sitton en ’t Hart voerden in totaal vijftien gesprekken met alle partijen die na de gemeenteraadsverkiezingen in de raad zijn vertegenwoordigd. Deze gesprekken namen samen ruim veertien uur in beslag. Daarnaast spraken zij afzonderlijk met de burgemeester en de gemeentesecretaris.
De informateurs kozen nadrukkelijk voor een zorgvuldige aanpak. ‘Zorgvuldigheid gaat boven snelheid’, schrijven zij. In een tweede gespreksronde werd uitgebreider gesproken met VOOR Nissewaard, PvdA, Nissewaard Lokaal en VVD.
Tijdens de gesprekken kwamen onder meer de verkiezingsuitslag, mogelijke coalitievarianten, speerpunten voor een coalitieakkoord, eventuele breekpunten en de gewenste samenwerking binnen de raad aan bod. Van elk gesprek is een vertrouwelijk verslag gemaakt.
Verschuivingen, maar geen aardverschuiving
De verkiezingsuitslag heeft het politieke landschap in Nissewaard enigszins veranderd, schrijven de informateurs in de brief. De huidige coalitie verloor haar meerderheid en leverde in totaal vier zetels in ten opzichte van 2022. Tegelijkertijd deden enkele partijen hun intrede of maakten een comeback.
Zo keerde de SP terug in de raad met één zetel en behaalde Forum voor Democratie bij haar eerste deelname drie zetels. ONS bleef met tien zetels veruit de grootste partij. VOOR Nissewaard groeide van drie naar vijf zetels. Nissewaard Lokaal verloor twee zetels en de PvdA één. De PVV kwam uit op drie zetels, één minder dan bij de vorige verkiezingen. Jong Nissewaard behield haar ene zetel.
In totaal telt de nieuwe raad twaalf fracties, waaronder drie eenmansfracties en drie tweemansfracties. Daarmee blijft volgens de informateurs sprake van een gefragmenteerde raad, al is de versplintering minder groot dan in de afgelopen periode, waarin het aantal fracties opliep tot veertien.
Opvallend is volgens de informateurs dat lokale partijen samen minimaal 21 van de 37 zetels bezetten, waarmee zij opnieuw een dominante positie innemen.
Grote opgaven vragen om stabiliteit
In vrijwel alle gesprekken kwamen dezelfde thema’s terug: de lage opkomst bij de verkiezingen, het herstel van vertrouwen in de overheid, de woningnood, mobiliteit, financiële uitdagingen - waaronder de uitkering uit het Gemeentefonds - en de oplopende kosten voor jeugdzorg. Ook de zogeheten ‘new town’-problematiek en de opvang van asielzoekers in het kader van de spreidingswet werden genoemd.
Partijen onderstrepen volgens de informateurs het belang om deze dossiers voortvarend aan te pakken. Dat vraagt volgens hen om een stabiel en breed gedragen bestuur.
Brede coalitie met lokale en landelijke partijen
De voorgestelde coalitie van ONS, PvdA, Nissewaard Lokaal en VVD combineert twee lokale en twee landelijke partijen en bestrijkt daarmee volgens de informateurs een breed politiek spectrum. De informateurs benadrukken dat hun keuze niet is gebaseerd op uitsluiting van andere partijen, maar op de mate van overeenstemming over de aanpak van de belangrijkste opgaven en de bereidheid tot constructieve samenwerking.
Met deze vier partijen zou een stabiele meerderheid ontstaan, die volgens Sitton en ’t Hart noodzakelijk is om ‘lastige besluiten’ te kunnen nemen in financieel en sociaal opzicht. Het is nu aan de betrokken partijen om te besluiten of zij het advies overnemen en de volgende stap zetten in de coalitievorming.
'Oude wijn in nieuwe zakken'
VOOR Nissewaard reageert kritisch op het advies om door te gaan met de oude coalitie en spreekt van 'oude wijn in nieuwe zakken'. Volgens de partij heeft de kiezer duidelijk gekozen voor verandering, maar gaan dezelfde partijen toch samen verder waar ze gebleven waren. VOOR stelt dat zij constructief aan tafel zat en bereid was verantwoordelijkheid te nemen, maar niet zonder haar principes los te laten: 'Meedoen om het meedoen is nooit ons uitgangspunt geweest.'
De partij benadrukt dat scherpe kritiek altijd inhoudelijk en niet persoonlijk was en vindt dat inwoners een bestuur verdienen dat luistert en transparant is. Ondanks de teleurstelling zegt VOOR strijdbaar de oppositie in te gaan en klaar te zijn voor de komende periode.
