Regio - Tienduizenden alarmknoppen en alarmhorloges die ouderen gebruiken om hulp in te schakelen, dreigen binnenkort niet meer te werken. De apparaten maken gebruik van het verouderde 2G-netwerk, dat door telecomproviders wordt uitgezet. Verpleegkundige Marloes Breur uit Spijkenisse maakt zich vooral zorgen over zelfstandig wonende ouderen. 'Als mensen vallen en niemand kunnen waarschuwen, worden ze misschien pas uren later gevonden.'
Naar schatting 30.000 tot 80.000 alarmsystemen in Nederland maken nog gebruik van het verouderde 2G-netwerk. Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat KPN, voor zover bekend, de laatste telecomprovider is die dit netwerk uitschakelt. Dat gebeurt op 1 december 2027. Odido stopte al in 2023 met 2G. Wanneer VodafoneZiggo precies stopt, is nog niet bekend. Hierdoor dreigen tienduizenden alarmknoppen die afhankelijk zijn van het netwerk hun verbinding met de alarmcentrale te verliezen.
Voor veel ouderen is zo'n alarmknop een belangrijk hulpmiddel. Ze dragen de knop om hun nek of pols, zodat ze in geval van nood direct hulp kunnen inschakelen. Volgens verpleegkundige Marloes Breur, die in de ouderenzorg werkt, kan dat van levensbelang zijn.
'Stel dat iemand op de grond valt of in paniek raakt. Dan heeft diegene de alarmknop meteen bij zich', legt Breur uit. 'De knop staat in verbinding met een alarmcentrale. Vaak hebben mensen ook een kastje in de woonkamer waarmee ze kunnen praten en vertellen wat er aan de hand is. Meestal staat er dan binnen tien tot vijftien minuten iemand voor de deur.'
Binnen tien seconden hulp
Hoe belangrijk zo'n alarmsysteem is, merkte Breur vorige week nog op haar werk. Een oudere vrouw was gevallen en gebruikte haar alarmknop om hulp in te schakelen. 'Binnen tien seconden stonden we bij haar binnen en konden we snel handelen', vertelt de verpleegkundige. 'Wij hebben het geluk dat we in een verzorgingshuis werken, waar we regelmatig bij bewoners binnenlopen. Als de knop niet had gewerkt, hadden we haar waarschijnlijk alsnog snel gevonden.'
Voor ouderen die zelfstandig thuis wonen, ligt dat volgens Breur heel anders. Zij hebben niet altijd zorgverleners in de buurt die regelmatig komen kijken. 'Daar maak ik me vooral zorgen over. Veel ouderen wonen alleen en hebben juist zo'n alarmknop om iemand te kunnen roepen als er echt iets aan de hand is. Als die knop niet meer werkt, kunnen mensen vallen en pas na een paar uur worden geholpen, bijvoorbeeld omdat een buurman merkt dat er iets niet klopt.'
Dat kan ernstige gevolgen hebben. 'Tegen de tijd dat de zorg wordt ingeschakeld, kunnen mensen er veel slechter aan toe zijn dan wanneer we meteen hadden geweten dat iemand gevallen was. En het hoeft natuurlijk niet alleen om een valpartij te gaan. Het kan ook iets veel ernstigers zijn.'
Alarmknoppen nog steeds verkocht
Uit onderzoek van EenVandaag blijkt dat alarmsystemen die afhankelijk zijn van 2G nog altijd via verschillende webwinkels worden verkocht, soms zonder duidelijke waarschuwing dat het netwerk verdwijnt.
Dat maakt de situatie extra zorgelijk. Aan de buitenkant is vaak niet te zien op welk netwerk een alarmknop werkt. Bovendien kan een apparaat bij het indrukken van de knop nog wel een geluidssignaal geven, terwijl de melding de alarmcentrale niet bereikt.
Overstappen op een nieuw systeem
Volgens Breur is het belangrijk dat de verouderde alarmknoppen op tijd worden vervangen door systemen die via 4G of 5G werken. 'Het mooiste zou zijn als we, voordat deze alarmeringen niet meer werken, een nieuw systeem hebben dat op 4G of 5G werkt', zegt ze. 'Een mobiele telefoon is ook niet zomaar de oplossing.'
Binnen het verzorgingshuis waar Breur werkt, zijn de alarmsystemen inmiddels overgestapt op 4G. Bij het wijkteam is dat volgens haar nog niet het geval. 'Er wordt gekeken naar hoe nu verder. Het is een lastig onderwerp.'
De tijd dringt ondertussen voor de gebruikers van verouderde alarmapparatuur. Breur benadrukt dat een goed werkende alarmknop voor ouderen veel meer is dan een handig hulpmiddel. Het kan bepalen hoe snel iemand in een noodsituatie wordt gevonden en geholpen.
