De aanleiding voor de oprichting van de stichting was de olieramp in 2018 in de Botlek, waarbij meer dan duizend zwanen werden getroffen. Edwin werkte op dat moment nog bij de dierenambulance, maar raakte diep onder de indruk van de chaos en het gebrek aan organisatie. ‘Er moest iets veranderen. Dus ik ben gewoon begonnen. Met het idee: ik ga dieren helpen die anders geen hulp krijgen.’ Dat bleek hard nodig. Inmiddels verwerkt de stichting rond de 600 meldingen per jaar, met een kernteam van zo’n twintig mensen: tien actieve vrijwilligers op straat, tien in het bestuur.
Zwanen als levenswerk
De fascinatie voor zwanen groeide langzaam uit tot een diepe toewijding. ‘Zwanen zijn de grootste vogels van Nederland, maar tegelijkertijd enorm kwetsbaar. Dat maakt ze bijzonder. Ze vragen om kennis, ervaring en zorgvuldigheid.’ Edwin verdiepte zich in hun gedrag, voortplanting en leefwijze. ‘Als je eenmaal begrijpt wat ze doen en waarom, dan zie je ze ook anders.’
De meldingen komen via allerlei wegen binnen: telefoon, WhatsApp, Facebook. Edwins werkgebied is allang niet meer beperkt tot Zuid-Holland. ‘Ik ben in Kampen geweest, Den Helder, bijna aan de Belgische grens. Zelfs uit Duitsland, Frankrijk en Engeland krijgen we vragen, omdat ze daar niet de middelen hebben die wij hebben.’
Een werkdag met onverwachte wendingen
Een melding kan op elk moment komen. ‘Laatst lag er een zwaan aan de Nieuwe Waterweg, helemaal vast in visdraad. De melder kon gelukkig blijven kijken tot ik er was. Het bleek dat het dier zichzelf echt niet meer kon bevrijden. Dan moet je snel handelen, maar ook voorzichtig zijn. Stress kan fataal zijn.’
Visdraad is een van de grootste boosdoeners, samen met ziektes als botulisme en vogelgriep. Ook aanrijdingen komen veel voor, doordat zwanen vaak niet snel genoeg kunnen opvliegen of het natte asfalt verwarren met water.
Vrijwilligerswerk met impact, maar zonder subsidie
De stichting draait volledig op donaties en sponsoren. Gemeentelijke of provinciale structurele steun is er nauwelijks, al kreeg de stichting vorig jaar via Partij voor de Dieren een bijdrage uit een provinciaal fonds. ‘We hebben geluk gehad met een sponsor die wekelijks onze benzine betaalt’, zegt Edwin dankbaar. Hoewel de organisatie is gegroeid, blijft Edwin voorzichtig met opschalen. ‘Ik wil niet te groot worden. We hebben nu een hechte club mensen, dat is goud waard.’
Toekomstplannen en advies
Voor de toekomst hoopt Edwin op uitbreiding met twee extra voertuigen. En hij wil zijn kennis blijven delen. ‘Je moet het voelen, die zwanenstok, niet alleen uitleggen. Daarom neem ik vrijwilligers vaak mee, zodat ze het in de praktijk leren.’ Wat hij iedereen wil meegeven? ‘Bij twijfel: altijd bellen. Wij helpen graag en leggen uit wat er aan de hand is. Soms lijkt iets ernstig en valt het mee, maar soms is het andersom. Je kunt beter een keer te vaak bellen dan te laat.’
